Gülümse Geleceğe Projesi: Sanatla Gülümseyen Bir Gelecek
Gülümse Geleceğe yalnızca bir tiyatro oyunu olmanın ötesine geçerek çocukların sosyal gelişimini ve sanata erişimini hedefleyen çok paydaşlı bir sosyal sorumluluk projesidir. Bu girişim sanatın ulaşamadığı köylerde ve uzak yerleşimlerde yaşayan çocuklarımızı tiyatroyla buluşturup onları sevindirmeyi ve birlik, beraberlik ile kardeşlik duygularını aşılamayı amaçlamaktadır. Proje etkinlikleri kapsamında sahnelenen çocuk tiyatrosu oyununun yanı sıra interaktif eğlenceler düzenlenmekte ve gösteri sonunda minik izleyicilere çeşitli sürpriz hediyeler verilmektedir. Böylece Gülümse Geleceğe sanatsal faaliyet ile sosyal etkiyi bir araya getirerek çocuklara unutulmaz bir deneyim sunmaktadır. Projenin nihai amacı sanatın toplumun her kesimine ulaştırılması, toplumun estetik beğeni düzeyinin sanat yoluyla yükseltilmesi, sanat aracılığıyla ulusal ve uluslararası dayanışma ve barışa katkıda bulunulması ve en önemlisi genç nesilleri sanatın içine çekerek onlara ilham vermektir.
Birlik ve Kardeşlik Köprüsü: Doğudan Batıya Uzanan Yolculuk
Gülümse Geleceğe projesi 2018 yılında Vizyoner Kadınlar Derneği Başkanı Gülçin METE’nin önderliğinde hayata geçirildi. Projenin ilk ayağı Güneydoğu Anadolu’da Mardin ilinde başladı ve burada 10 ilçede yaklaşık 15 bin çocuğa ulaşıldı. Ardından doğudan batıya bir kardeşlik köprüsü kurma hedefiyle Balıkesir’e geçilerek projenin ikinci etabı gerçekleştirildi. Balıkesir Büyükşehir Belediyesi’nin desteğiyle özellikle Ayvalık ilçesine bağlı Çakmak kırsal mahallesi ile Gömeç ilçesi Ulubeyler köyünde çocuklar tiyatro ile buluşturuldu. Yaklaşık bir ay süren Balıkesir programı boyunca ekip il genelinde 19 köye ulaşarak çok sayıda çocuğa temas etti ve çok güzel tepkiler aldı. Projenin üçüncü durağı olarak Doğu Anadolu’daki Bitlis ili seçildi. 24–28 Aralık 2018 tarihleri arasında Bitlis merkez ve ilçelerinde (program Tatvan’dan başlayıp Güroymak’ta sona ermek üzere) bir dizi gösterim düzenlendi. Bu süreçte Balıkesirli çocukların Bitlis’teki kardeşlerine selamları getirilerek doğu ile batı arasında sembolik bir bağ kurulması sağlandı. Bitlis’in Ahlat, Hizan gibi ilçelerinde köy okullarında okuyan öğrenciler ilçe merkezlerindeki salonlara getirilerek tiyatro ile tanıştılar. Sonraki etapta proje Doğu Anadolu’da Elazığ iline de uzandı; Elazığ Valiliği ve Belediyesi öncülüğünde Elazığ Devlet Tiyatrosu sahnesi ve Elazığ Gençlik Merkezi desteğiyle benzer etkinlikler düzenlenerek bölgedeki çocuklar ilk kez tiyatro izlemenin heyecanını yaşadı. Proje kapsamında nereye gidilirse gidilsin her defasında farklı şehirlerden çocuklar arasında bir bağ kuruluyor, kardeşlik mesajları elden ele taşınıyor ve ülkenin dört bir yanındaki çocuklar sanatsal bir ortak paydada buluşuyor.
Geleneksel Tiyatro ile Modern Mesajlar: “Gülümse Geleceğe” Oyunu
Proje kapsamında sahnelenen tiyatro oyunu geleneksel Türk tiyatrosunun öğelerini barındıran özel bir çocuk oyunudur. Vizyoner Kadınlar Derneği Genel Sanat Yönetmeni Fatih KÜÇÜK’ün koordinatörlüğünde hazırlanan oyunun metni yazar Nilüfer ERKANLI tarafından kaleme alınmış, yönetmenliğini ise eşi Hüseyin ERKANLI üstlenmiştir. Oyun meddahlık ve gölge oyunu geleneğinden esinlenerek “gölgelerden gerçeğe” uzanan bir tema etrafında kurgulanmıştır. Sahnedeki karakterler arasında Karagöz ile Hacivat, Kavuklu ile Pişekâr gibi geleneksel Türk tiyatrosu tipleri yer almaktadır. Üstelik oyunda Laz, Çerkez, Kürt, Abaza gibi Türkiye’nin farklı kültürel köklerinden gelen sembolik karakterler bir arada sunulmakta ve bu zengin karakter galerisi çağdaş bir yorumla çocuklara aktarılmaktadır. Oyunun başından sonuna kadar birlik ve beraberlik teması işlenir. Farklı kökenlerden insanların ortak değerler etrafında buluşabileceği mesajı hikayenin akışına ustalıkla yedirilmiştir. Örneğin oyun boyunca çocuklar Türkiye’deki farklı etnik ve kültürel figürlerin dostça bir arada çalıştığını ve hiçbir dil, din, ırk farkının bizi ayırmaya gerekçe olmaması gerektiğini görürler. Final sahnesinde ise büyük bir Türk bayrağı açılır ve tüm karakterler bu bayrağın çatısı altında birlikte bir zafere ulaşıp coşkuyla kucaklaşırlar. Bu güçlü final ile çocuklara hepimizin tek bir millet olarak aynı bayrak altında kardeşçe yaşayabileceği duygusu somut bir şekilde iletilmektedir. Oyunun hem eğitici hem eğlendirici yapısı sayesinde çocuklar geleneksel sanatımızla tanışırken aynı zamanda birlik, beraberlik, kardeşlik mesajlarını içselleştirmektedir.
Dezavantajlı Çocuklar İçin İlk Tiyatro Deneyimi
Gülümse Geleceğe projesinin hedef kitlesi imkanları kısıtlı ve sanatsal etkinliklere erişimi sınırlı olan çocuklardır. Özellikle köylerde ve kırsal bölgelerde yaşayan ve daha önce hiç tiyatro izlememiş ilkokul çağındaki çocuklar proje kapsamında öncelikli olarak ele alınmaktadır. Bu öğrenciler öğretmenleri ve yerel idarecilerinin eşliğinde köy okullarından servis araçlarıyla ilçe veya il merkezlerindeki tiyatro gösterimlerine getirilmektedir. Örneğin Bitlis’in Hizan ilçesinde köy okullarından gelen öğrenciler Hizan Kültür Merkezi salonunda ilk kez bir tiyatro oyunu izlemenin heyecanını yaşadılar. Salona girerken yüzlerinde merak ve heyecan olan çocuklar oyun sırasında kahkahalarla eğlenip oyun sonrası sanatçılara alkışlarla teşekkür ettiler. Birçok çocuk için bu proje hayatlarında ilk kez tiyatro perdesinin aralanması anlamına geliyor. Nitekim Ahlat’ta oyunu izleyen öğrenciler program sonunda organizasyonu düzenleyenlere dönüp “İyi ki buraya geldiniz ve bizimle berabersiniz” diyerek mutluluklarını dile getirdiler. Proje ekibinin aktardığına göre çocukların bu samimi geri bildirimleri Gülümse Geleceğe’nin amacına ulaştığını gösteriyor; zira çocukların yüzlerindeki tebessüm ve dilinden dökülen teşekkür sözleri sanatın onlar üzerindeki olumlu sosyal etkisinin en güzel kanıtı. Bu proje sayesinde dezavantajlı bölgelerde büyüyen çocuklar sanatsal bir etkinliğe katılmanın sevincini tadıyor, özgüven kazanıyor ve kendilerine değer verildiğini hissediyorlar. İlk defa tiyatro izleyen çocukların gözlerindeki parıltı, projenin yarattığı sosyal değişimin küçük ama anlamlı bir göstergesi.
Çok Paydaşlı İş Birliği ve Sosyal Etki
“Gülümse Geleceğe” projesi bir imece ruhuyla kamu kurumları, yerel yönetimler ve sivil toplumun ortaklığında yürütülmektedir. Projenin her ayağında bulunduğu ilin valilikleri, belediyeleri ve ilgili il müdürlükleri aktif destek sağlamaktadır. Örneğin Bitlis’teki program Bitlis Valiliği ve Bitlis Belediyesi koordinasyonunda gerçekleştirilmiş; ayrıca İl Milli Eğitim Müdürlüğü, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü de organizasyona katkı sunmuştur. Valilik, belediye ve kaymakamlıkların desteğiyle kültür merkezlerinde düzenlenen etkinliklere çocukların ulaşımı, güvenliği ve lojistiği sağlanmıştır. Benzer şekilde Balıkesir etabında Balıkesir Büyükşehir Belediyesi projenin ana destekçisi olmuş, Ayvalık ve Gömeç ilçelerindeki köylerde gösterilerin gerçekleşmesine ön ayak olmuştur. Elazığ’da ise Elazığ Valiliği ve Elazığ Belediyesi’nin himayesinde Elazığ Devlet Tiyatrosu ve Gençlik Merkezi imkanları seferber edilerek çocukların kültür-sanatla buluşması sağlanmıştır. Projenin koordinasyonunu üstlenen Vizyoner Kadınlar Derneği (ViKA) ekibi yerel paydaşlarla el ele vererek her bölgede başarılı bir uygulama ortaya koymaktadır. Dernek Başkanı Gülçin METE en başından beri bu projeye gönül vermiş ve ekibiyle birlikte ülkenin dört bir yanını gezerek çocuklara ulaşmıştır. Mete “Gülümse Geleceğe projemizle çocuklara tiyatro ve interaktif eğlencelerle birlik, beraberlik ve kardeşlik duygularını aşılıyoruz. Bu ülkede var olan her çocuğun ister doğuda ister batıda olsun kardeş olduğunu vurguluyoruz. Birlikten her zaman kuvvet doğacağını aşılıyoruz” diyerek projenin özündeki amacı dile getirmektedir. Projenin genel sanat yönetmeni ve oyun koordinatörü Fatih Küçük de her gittiği yerde toplumda birlik ve beraberliğin önemine dikkat çeken açıklamalar yapmakta; oyunda çocuklara herkesin eşit olduğunu, farklı köklerin bizleri ayırmak için sebep olmadığını anlatmaya çalıştıklarını vurgulamaktadır.
Basında da yer bulan Gülümse Geleceğe kısa sürede bulunduğu illerde örnek bir sosyal sorumluluk çalışması olarak tanınmıştır. Projeyi izleyen yerel yöneticiler ve eğitimciler çocukların sanata erişimine katkıda bulunan bu tür projelerin önemini dile getirerek memnuniyetlerini ifade etmiştir. Veliler ve öğretmenler çocukların tiyatro izledikten sonra özgüven kazandığını ve ufuklarının genişlediğini belirtmektedir. İlk kez tiyatro izleyen çocukların şaşkınlığı ve sevinci projenin en büyük çıktısı olarak değerlendirilebilir. Kimi köy çocukları sahnedeki Hacivat ile Karagöz’ü gerçek sanıp onlarla konuşmaya çalışmış kimisi de oyun sonunda koşup oyunculara sarılmıştır. Bu sıcak manzaralar projenin hem içten hem de kurumsal dilini yansıtmaktadır: Bir yandan çocukların kalbine dokunacak kadar samimi ve sevgi dolu diğer yandan ülke genelinde çok paydaşlı bir organizasyonu başarıyla yürütecek kadar planlı ve profesyonel.
Gülümse Geleceğe Projesi sanatın birleştirici gücünü kullanarak dezavantajlı çocuklara geleceğe umutla gülümsemeyi öğretmektedir. Doğudan batıya, güneyden kuzeye uzanan bu yolculukta her çocuğun yüzünde oluşturulan tebessüm projenin en büyük başarısıdır. Sanatın iyileştirici ve birleştirici etkisi sayesinde bugün tiyatroyla tanışan bu çocuklar yarın birbirine kenetlenen daha bilinçli ve duyarlı bir nesil olarak yetişecektir. Gülümse Geleceğe ismiyle müsemma şekilde çocuklarımızın geleceğe gülümsemesi için hem sanatsal hem sosyal boyutta örnek teşkil eden bir projedir.
