KIRKYAMA SANATI TASARIM PLATFORMU

PROJE KÜNYESİ

PROJENİN HİKAYESİ

Vizyoner Kadınlar Derneği daha önce “Geçmiş ve Geleceği Birleştiren Kırkyama Sanatı ile Kadınların Güçlendirilmesi” adlı bir proje yürütmüş ve bu sayede kadınlara kırkyama (patchwork) sanatını öğretip bir atölye altyapısı oluşturmuştu. 2021 yılında İstanbul Kalkınma Ajansı desteğiyle gerçekleşen o proje kapsamında atölyeye dikiş ve yorganlama makineleri kazandırılmış, evsel tekstil atıklarının geri dönüştürülüp ürüne dönüştürülebileceği bir ortam sağlanmış ve üretilen el emeği ürünler bir fuar etkinliğinde sergilenmişti. Bu ilk adım kadınların geleneksel kırkyama sanatı aracılığıyla üretime katılabileceğini ve döngüsel ekonomiye katkı sunabileceğini gösterdi.

Kırkyama Sanatı Tasarım Platformu projesi işte bu hikayenin devamı olarak ortaya çıktı. Vizyoner Kadınlar Derneği kırkyama eğitimi alıp sertifika sahibi olan kadınların üretim becerilerini bir adım ileriye taşımak ve ürettikleri ürünleri ekonomiye kazandırmak amacıyla yeni bir girişime ihtiyaç duydu. Sosyal ve kültürel bağlamda proje; bir yandan geleneksel bir el sanatı olan kırkyamayı modern tasarım ve dijital pazarlama yöntemleriyle buluşturmayı diğer yandan da kadınların ekonomik hayata katılımını artırmayı hedefliyordu. Bu bağlamda proje fikri evlerde atıl duran kumaş parçalarını ve tekstil atıklarını toplayarak özgün tasarımlı ürünlere dönüştürme (yani döngüsel ekonomi modelini uygulama) fikrinden doğdu. Böylece hem çevresel sürdürülebilirliğe katkı sağlanacak hem de kadınların el emeği ürünlerine markalaşma ve ticarileşme imkanı yaratılacaktı. Proje Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 2023 yılı hibe programına sunuldu ve destek almaya hak kazandı. Alınan destekle birlikte Vizyoner Kadınlar Derneği Bayrampaşa Belediyesi ve üniversite ortaklarıyla işbirliği yaparak bu platformu hayata geçirme sürecine girdi.

PROJENİN AMACI VE HEDEF KİTLESİ

Projenin Amacı

Projenin temel hedefi kırkyama sanatını öğrenmiş kadınların ürettikleri ürünleri tasarım ve markalaşma eğitimleri ile geliştirerek pazara hazırlamaktır. Vizyoner Kadınlar Derneği ev kadınları ve kursiyerler tarafından evsel atıklardan üretilen patchwork ürünlerin katma değerini artıracak bir tasarım ve e-ticaret platformu geliştirmeyi amaçlamıştır. Bu platform sayesinde kadınlar aldıkları girişimcilik eğitimleriyle üretimlerini ticarileştirip geniş kitlelere ulaştırabilecek ve döngüsel ekonomi temelli üretim modeli yaygınlaşacaktır. Kısaca proje geleneksel el sanatlarını yaratıcı endüstrilere entegre ederek kadınların ekonomik güçlenmesine katkı sağlamayı hedeflemiştir.

Hedef Kitle

Projenin doğrudan yararlanıcıları kırkyama alanında eğitim almış ve bu alanda üretim yapma potansiyeli olan kadınlardır. Özellikle Vizyoner Kadınlar Derneği’nin önceki eğitim programlarına katılarak sertifika almış kadınlar projeye dahil edilmiştir. Bu kadınların bir kısmı genç (üniversite çağındaki) kadınlar çoğunluğu ise yetişkin ev kadınları olmak üzere toplam 34 kadın projeye aktif katılım sağlamıştır (13 genç, 21 yetişkin). Yetişkin katılımcıların tamamı daha önceki kırkyama projesinde eğitim almış ve temel el becerilerine sahip kişilerden oluşmaktadır. Hedef kitle ekonomik açıdan aktif olmayan veya kendi işini kurmak isteyen kadınları kapsayarak onlara girişimcilik ve dijital pazarlama konularında destek sunmayı amaçlamıştır. Dolayısıyla proje bu kadınların yanı sıra dolaylı olarak ailelerini ve içinde bulundukları toplumu da etkileyerek kadın girişimciliğini teşvik eden bir sosyal etki yaratmıştır.

FAALİYET VE ETKİ

Temel Faaliyetler

• Kasım 2023: Proje başlangıcında ekip kuruldu ve ayrıntılı bir faaliyet planı hazırlandı. Gülçin METE liderliğinde koordinasyon toplantıları yapılarak hedef kitle analizi ve teknik hazırlıklar tamamlandı. Aynı dönemde eğitim içerikleri geliştirildi; 16 saatlik girişimcilik eğitimi ve 16 saatlik mentorluk programı olmak üzere toplam 32 saatlik bir eğitim müfredatı oluşturuldu. Projenin kurumsal kimliği tasarlanarak broşür, afiş ve roll-up gibi tanıtım materyalleri hazırlandı ve Vizyoner Kadınlar Derneği’nin internet sitesi ile sosyal medya hesaplarından tanıtımlar başlatıldı.
• Aralık 2023: Proje faaliyetleri duyuruların ardından hız kazandı. 20 Aralık 2023 tarihinde dernek merkezinde ilk Girişimcilik Semineri düzenlenerek katılımcılar motivasyon ve temel iş fikri geliştirme konularında bilgilendirildi. Hemen ardından 25-28 Aralık 2023 tarihlerinde ve 3 Ocak 2024’te çevrimiçi ortamda E-ticaret ve Girişimcilik Eğitimleri gerçekleştirildi. Bu eğitimlerde kadınlar dijital pazarlama, çevrim içi satış ve girişimcilik konularında uzmanlardan dersler aldılar. Yıl sonunda 30 Aralık 2023 günü İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi ev sahipliğinde bir Girişimcilik Semineri daha yapılarak üniversite ortamında bilgi paylaşımı sağlandı.
• Şubat – Mart 2024: Eğitim faaliyetlerinin ikinci aşamasında uygulamalı atölye çalışmaları yer aldı. 19-26 Şubat 2024 ve 4-9 Mart 2024 tarihleri arasında Vizyoner Kadınlar Derneği’nin atölye mekanında yüz yüze E-ticaret ve Girişimcilik Atölyeleri düzenlendi. Bu atölye çalışmalarında katılımcılar kendi ürettikleri kırkyama ürünlerinin fotoğraflanması, çevrimiçi mağaza oluşturma, fiyatlandırma ve müşteri iletişimi gibi pratik konularda deneyim kazandılar. Ayrıca mentorluk programı devreye alınarak içlerinden seçilen 5 kadınla birebir mentor görüşmeleri gerçekleştirildi ve iş planları üzerinde çalışıldı.
• Mayıs 2024: Projenin kapanış ayı olan Mayıs ayında elde edilen çıktılar ve öğrenimler paylaşıldı. 4 Mayıs 2024 tarihinde Bayrampaşa Belediyesi’nin bir salonunda Kapanış ve Bilgilendirme Semineri düzenlendi. Bu etkinlikte T.C. Ticaret Bakanlığı’nın kadın girişimcilere sağladığı destek programları hakkında bir bilgilendirme oturumu da yer aldı (örneğin KOSGEB destekleri, pazara giriş destekleri vb. konular). Son olarak 16 Mayıs 2024 tarihinde proje kapsamındaki 5 kadın girişimcinin ürünlerine yönelik hazırlanan Markalaşma Yol Haritaları değerlendirildi ve geri bildirimler verildi. Böylece proje faaliyetleri tamamlanmış oldu.

Projenin Etkisi

Proje sayesinde toplam 34 kadına doğrudan ulaşılarak kapsamlı eğitim ve destek verilmiştir. Katılımcılar girişimcilik ve e-ticaret konularında önemli beceriler kazanmış; kendi işlerini kurma yolunda somut adımlar atabilecek özgüveni elde etmişlerdir. Özellikle 5 kadın girişimci uzman mentor desteğiyle ürünlerinin markalaşma stratejilerini geliştirmiş ve her biri için birer markalaşma yol haritası oluşturulmuştur. Bu sayede kadınların ürettikleri el emeği ürünlerin kalitesi ve pazarlanabilirliği artırılmış, dış pazarlara açılma potansiyeli ortaya konmuştur. Proje katılımcı kadınların yaratıcılıklarını ekonomik değere dönüştürmelerine imkan tanımanın yanı sıra toplumda kadın girişimciliğinin önemine dair farkındalık yaratmıştır. Kadınlar geleneksel bir sanatı modern iş modelleriyle birleştirerek gelir elde etme yolunda cesaret kazanmış; bu da çevrelerinde örnek teşkil ederek sosyo-kültürel bir dönüşüm etkisi yaratmıştır. Projenin bir diğer önemli etkisi de döngüsel ekonomi kavramının gündelik hayata uyarlanması oldu. Atık materyallerin değerlendirilip ekonomiye kazandırılması konusunda katılımcılar ve çevreleri bilinçlendi. Sonuç olarak, Kırkyama Sanatı Tasarım Platformu projesi yerel düzeyde kadınların ekonomik ve sosyal güçlenmesine küçük de olsa somut bir katkı sağladı ve sürdürülebilir girişimler için bir model oluşturdu.

PROJE ÇIKTILARI

• Eğitim Materyalleri: Proje kapsamında 32 saatlik girişimcilik eğitim programı (16 saat teorik + 16 saat mentorluk) ve 6 modülden oluşan e-ticaret eğitim içerikleri hazırlanmıştır. Bu eğitimlere ait sunum dosyaları ve kılavuzlar proje ekibi tarafından derlenerek katılımcılara dağıtılmıştır.
• Düzenlenen Seminer ve Atölyeler: Proje süresince 2 adet girişimcilik bilgilendirme semineri gerçekleştirilmiş; çevrimiçi ve yüz yüze olmak üzere çok sayıda atölye çalışması yapılmıştır (toplamda 34 katılımcıyla). Bu etkinliklerin içerikleri ve raporları proje arşivine alınmıştır.
• Mentorluk ve Yol Haritaları: Girişimcilik eğitimleri sonrasında seçilen 5 kadın için 16 saatlik birebir mentorluk desteği verilmiş ve her birinin ürettiği ürünlere özel markalaşma yol haritası dokümanı hazırlanmıştır. Bu yol haritaları kadınların marka oluşturma, fiyatlandırma, pazarlama ve satış stratejilerini adım adım planlamalarını içeren rehberlerdir.
• Tanıtım Materyalleri: Projenin görünürlüğünü artırmak ve hedef kitleyi bilgilendirmek amacıyla 50 adet broşür, 5 afiş ve 1 roll-up standı tasarlanıp basılmıştır. Bu materyaller Bayrampaşa Belediyesi ve dernek merkezinde sergilenmiş ayrıca çeşitli etkinliklerde dağıtılmıştır.
• Bilgilendirme Eğitimi: Katılımcılara yönelik olarak T.C. Ticaret Bakanlığı ve ilgili kurumların kadın girişimcilere sunduğu destekleri anlatan bir bilgilendirme eğitimi düzenlenmiştir. Bu eğitimde hibe ve kredi programları, pazara giriş destekleri gibi konularda uzmanlar bilgi aktarmıştır.
• Tanıtım Filmi: Projenin süreç ve başarılarını anlatan kısa bir tanıtım filmi hazırlanmıştır. Bu video proje etkinliklerinden görüntüler ve katılımcı röportajları içermekte olup derneğin web sitesi ve sosyal medya hesaplarında paylaşılmıştır.